In het boek Het Fractaal Denkraam wordt het principe van schaalrelativiteit geïntroduceerd. De gedachte dat werkelijkheid zich organiseert in onderling verbonden schalen. Binnen en buiten die schalen treden vergelijkbare patronen op en manifesteren zich steeds weer opnieuw. Geen exacte kopieën, maar steeds terugkerende principes van organisatie.

In het boek De Gelaagde Werkelijkheid wordt deze gedachte verder uitgewerkt en wordt onderzocht hoe die processen zich op verschillende schalen lijken te herhalen. Wat op de schaal van cellen plaatsvindt, is ook herkenbaar op de schaal van organen, mensen, samenlevingen en mogelijk zelfs de kosmos.

Vanuit dit perspectief wordt het lichaam van de mens beschouwd als een samenleving van miljarden samenwerkende cellen. Op een andere schaal vormt de mensheid een samenleving met eigen patronen, structuren en een collectieve dynamiek. De menselijke sociale structuren en netwerken kunnen op hun beurt weer vergeleken worden met de cellen die het menselijk lichaam vormen en onderhouden. Zoals individuele cellen bijdragen aan het functioneren van het lichaam, dragen individuele mensen bij aan de collectieve identiteit van een samenleving. Mensen binnen een maatschappij onderhouden met elkaar de structuur, de netwerken en de infrastructuur om de maatschappij te laten functioneren.

Wanneer een individu zijn lichaam gezond wil houden, is gezonde voeding een vereiste om een zo goed mogelijke samenwerking tussen zijn cellen te bewerkstelligen. Vanuit het fractale principe dragen mensen gezamenlijk weer verantwoordelijkheid voor een gezonde maatschappij. Samen zijn zij verantwoordelijk voor onderhoud, innovatie en groei. Hoe onbelangrijk een individu ook lijkt, iedere keuze die het maakt beïnvloedt het grotere geheel, terwijl het grotere geheel tegelijkertijd ieder individu beïnvloedt.

In Entanglement van het IK wordt dit principe toegepast op bewustzijn en identiteit. Daarin wordt onderzocht hoe ook het IK uit een gelaagd proces bestaat. Lagen die bestaan uit biologische, culturele en sociale patronen, terwijl Het Zelf, ofwel het waarnemende bewustzijn, het IK BEN, deze patronen observeert zonder zich daarmee te vereenzelvigen.

Deze drie boeken vormen samen een filosofische structuur die duidelijk maakt dat de mens geen geïsoleerd individu is, maar een fractale uitdrukking van een groter geheel, waarin dezelfde organiserende principes zich op verschillende schalen van werkelijkheid blijven manifesteren.

Dave Ruder

In het boek Het Fractaal Denkraam wordt onder andere het principe van schaalrelativiteit geïntroduceerd en uitgewerkt: werkelijkheid bestaat niet uit één absolute laag, maar uit een oneindig geheel van onderling verbonden schalen. Op iedere schaal ontstaan nieuwe vormen van organisatie waarin gelijkende patronen zich blijven herhalen.

In het boek De Gelaagde Werkelijkheid wordt onderzocht hoe iedere schaal haar eigen werkelijkheid en wetmatigheden kent, terwijl zij tegelijkertijd onderdeel is van een groter geheel. Wat binnen één schaal als absoluut ervaren wordt, kan op een andere schaal als tijdelijk worden ervaren. Daarmee is het perspectief afhankelijk van de schaal waarop wordt waargenomen.

Vanuit dit perspectief is de mens een fractale uitdrukking van een groter organiserend patroon. Zoals een cel onderdeel is van een lichaam en tegelijkertijd een eigen georganiseerde werkelijkheid vormt, zo is de mens weer onderdeel van een grotere schaal van werkelijkheid. De mensheid is op haar beurt weer een uitdrukking van een nog grotere werkelijkheid.

In het boek Entanglement van het IK wordt het principe van schaalrelativiteit toegepast op bewustzijn en identiteit. Daarin wordt het IK gezien als een dynamisch patroon dat ontstaat uit erfelijkheid, cultuur, ervaringen en zelfontwikkelde patronen. Het Zelf, het waarnemende bewustzijn, het IK BEN, neemt deze patronen waar zonder zich er volledig mee te vereenzelvigen.

Deze drie boeken vormen samen één filosofisch denkkader. Zij proberen te laten zien dat werkelijkheid geen verzameling losse objecten is, maar een oneindig fractaal proces van onderling verbonden schalen. De mens is daarin geen uitzondering, maar een uitdrukking van hetzelfde organiserende principe dat zich op iedere schaal opnieuw op vergelijkbare wijze manifesteert.

Een groot deel van ons leven staat voor velen in het teken van de zoektocht om begrepen te worden door de mensen om ons heen. We lijken afhankelijk van het begrip van anderen, dat zij onze keuzes, gevoelens, overtuigingen en intenties begrijpen. Zolang wij ons afhankelijk opstellen van dat begrip, plaatsen we de sleutel van ons welzijn en onze innerlijke rust buiten onszelf.

In het boek Entanglement van het IK wordt de gedachte verkend dat dit verlangen voortkomt uit een dynamisch geheel van erfelijkheid, opvoeding, cultuur, ervaringen en zelfontwikkelde patronen. Het IK zoekt bevestiging omdat evolutionaire patronen ervoor zorgen dat acceptatie van belang is voor overleving. Het IK zoekt erkenning door de blik van een ander.

De weg naar innerlijke vrijheid ligt niet in het voortdurend zoeken naar begrip, maar in het leren herkennen van Het Zelf dat het IK ziet. Met Het Zelf bedoel ik niet het sociale of psychologische IK, maar het waarnemende bewustzijn, ook wel het IK BEN genoemd. Het Zelf kan het IK en zijn sociale maskers observeren zonder zich ermee te vereenzelvigen. Alleen vanuit Het Zelf kan het IK volledig worden begrepen. Dat bewustzijn is de weg naar zelfacceptatie. Het ziet de angsten, de pijnen, maar ook de vreugde en het geluk. Het neemt het IK waar zonder verstoting, straf of oordeel.

Vanuit Het Fractaal Denkraam is dit ook een uitdrukking van schaalrelativiteit. Vanuit de menselijke schaal en het menselijke perspectief lijken wij geïsoleerde individuen die erkenning zoeken. Op een diepere schaal zijn wij uitdrukkingen van een groter proces van bewustzijn en werkelijkheid. Naarmate de identificatie met het IK afneemt en wij vanuit Het Zelf het IK beginnen te observeren, vermindert ook de behoefte om door anderen begrepen te worden.

Echte vrijheid ontstaat niet wanneer iedereen jou begrijpt, maar wanneer jij Het Zelf leert kennen en Het Zelf door het IK heen laat kijken.