Alles is liefde...?

Alles is liefde...? Ik kom vaak de stelling tegen dat alles liefde is of dat liefde de bron van alles is. Is dit feitelijk of zegt het meer over de behoefte aan liefde als mens zijnde?

Liefde is verbonden met onze biologische en sociale evolutie. Als groepsdieren heeft liefde bijvoorbeeld bijgedragen aan hechting, zorg voor het nageslacht en elkaar, samenwerking en groepscohesie. Daarmee heeft liefde een belangrijke rol gespeeld in onze overlevingskansen in een vijandige wereld waar eten of gegeten worden de regel was van het bestaan.

Bewustzijn zie ik anders. Binnen het Fractaal Denkraam is bewustzijn een emergent verschijnsel dat voortkomt uit complexe patronen van organisatie. Wat het bewustzijn waarneemt, zoals gedachten, emoties, herinneringen en liefde, is niet hetzelfde als het bewustzijn zelf. Men kan verdriet ervaren zonder dat dat verdriet zelf bewustzijn is. Men kan liefde ervaren zonder dat die liefde het bewustzijn zelf is. Bewustzijn is datgene dat deze ervaringen waarneemt zonder er noodzakelijk aan verbonden te hoeven zijn.

Bewustzijn kan daarom worden opgevat als het vermogen tot aanwezigheid en observatie, voorafgaand aan de informatie die wordt waargenomen. Liefde is een emotie, een verschijnsel waargenomen door bewustzijn.

Dit maakt liefde echter niet minder waardevol. Het is namelijk wel waardevol voor ons mens zijn maar ook als verschijnsel om te observeren. Wat liefde zichtbaar maakt wanneer we het observeren is dat verschillende emergente processen binnen één bewust organisme met elkaar kunnen samenwerken zonder hetzelfde proces te zijn.

Liefde is binnen het denkader van het Fractaal Denkraam niet absoluut en kan daarom ook niet de singulariteit of de bron van alles zijn. Liefde ontstaat pas binnen een werkelijkheid waarin onderscheid, relatie en differentiatie bestaan. Liefde bestaat alleen binnen differentiatie, in zekere zin in een verhouding tot iets of iemand. Daarmee is liefde onderdeel van de gedifferentieerde werkelijkheid, niet de oorsprong van werkelijkheid. Men kan iets wat zelf een emergent en relationeel verschijnsel is binnen de werkelijkheid, niet zonder verdere onderbouwing verheffen tot de absolute singulariteit waaruit alles voort is gekomen.

Dit maakt liefde niet minder waardevol of fundamenteel binnen onze menselijke ervaring. Fundamenteel voor onze ervaring is iets anders dan ontologisch absoluut. De uitdrukking Alles is Liefde, zegt meer over de behoefte van de mens dan de oorsprong van alles.

Vanuit het Fractaal Denkraam zeg ik daarom: liefde is een emergent verschijnsel binnen complexe organisatie en bewustzijn is een andere emergente eigenschap. Geen van beide hoeft daarmee de absolute oorsprong van alles te zijn.

Wanneer we het woord essentie, ontologisch gebruiken, dan ligt die volgens het Fractaal Denkraam niet in liefde maar eerder in informatie, differentiatie van singulariteit. Liefde is een emergente manifestatie van georganiseerde informatie en verbondenheid. Het is dus iets wat ontstaat binnen de werkelijkheid, liefde is niet waaruit de werkelijkheid noodzakelijk voortkomt. Wij zijn niet in essentie liefde, liefde is iets een emergent verschijnsel binnen ons zijn.